50 lat Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych w Szydłowcu

kapela biorąca udział w turnieju dudziarzy

„Sobiescy – zachowane w dźwiękach” – uświetniający jubileusz projekt realizowany w 2018 roku ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego

We wrześniu 2018 r. minęło pół wieku od powołania szydłowieckiego Muzeum, placówki ukierunkowanej na gromadzenie i badanie polskiego instrumentarium ludowego. Powołane do życia w 1968 r.  muzeum, wówczas jako oddział Muzeum Świętokrzyskiego, potem Narodowego w Kielcach, otwarte dla zwiedzających od 1975 r., jest dziś jedyną tego typu w Polsce placówką specjalistyczną, kryjącą w swych zasobach największą kolekcję tradycyjnego instrumentarium muzycznego w kraju. 

Jubileusz uświetnił szeroko zakrojony projekt zatytułowany Sobiescy – zachowane w dźwiękach, wpisujący się zarówno w obchody ważnej rocznicy szydłowieckiej placówki, jak również w setną rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości.

Jadwiga i Marian Sobiescy to wybitni polscy etnomuzykolodzy, autorzy dorobku naukowego o znaczeniu fundamentalnym dla rozwoju polskiej etnomuzykologii, jedni z  głównych inicjatorów i organizatorów ogólnopolskiej Akcji Zbierania Folkloru Muzycznego (AZFM 1950-1954), której celem było utrwalenie jak najpełniejszego obrazu polskiej muzyki tradycyjnej, w okresie powojennym będącej już w fazie postępującego zaniku. Działalność Jadwigi Pietruszyńskiej – Sobieskiej legła także u podstaw tworzenia Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych w Szydłowcu, wg specjalistów skupionych w Instrumental Folk Music Council (IFMC) pierwszego tego typu muzeum w Europie i na świecie. Czynnie uczestniczyła w procesie tworzenia tego nowatorskiego muzeum gromadzącego głownie polskie instrumenty muzyczne. Wraz z dr. Janem Stęszewskim opracowała pierwszy scenariusz wystawy stałej, otwartej dla zwiedzających 19 maja 1975 r. Jej wiedza i kontakty z twórcami ludowymi pomogły szydłowieckiemu muzeum pozyskać cenne i ciekawe eksponaty, dlatego projekt dedykowany Sobieskim wpisuje się w Jubileusz 50-lecia powstania muzeum.

W ramach projektu zrealizowano wystawę czasową „Sobiescy – zachowane w dźwiękach”, która jest pierwszą w muzealnictwie polskim wystawą biograficzną poświęconą tym wybitnym etnomuzykologom. Wzbogacona o gromadzone przez nich instrumenty, znajdujące się obecnie w zbiorach MLIM w Szydłowcu oraz cenne materiały z Archiwum Fonograficznego Instytutu Sztuki PAN oraz zbiorów szydłowieckiego muzeum wystawa, objęta została patronatem honorowym Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego prof. dr hab. Piotra Glińskiego oraz Marszałka Województwa Mazowieckiego Adama Struzika. Wystawa ma na celu przypomnienie i przybliżenie szerokiemu gronu odbiorców działalności i dorobku naukowego małżeństwa Sobieskich. Pozwala również na upowszechnieniei udostępnienie szerokiemu gronu zwiedzających archiwalnych materiałów etnograficznych i etnomuzykologicznych – fotografii i nagrań dokumentujących polski folklor muzyczny dzięki współpracy z Instytutem Sztuki PAN.  Na wystawie prezentowane są również eksponaty użyczone z: Muzeum Instrumentów Muzycznych  – Oddziału Muzeum Narodowego w Poznaniu, Narodowego Muzeum Techniki w Warszawie oraz Muzeum Okręgowego im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy oraz film archiwalny z Wytwórni Filmów Oświatowych w Łodzi „Melodie, które nie zaginą”, w reż. S. Grabowskiego, ukazujących pracę Jadwigi i Mariana Sobieskich w terenie, w  drugiej poł. Lat. 50. XX w.. Podczas otwarcia wystawy odbył się koncert o formule Turnieju Dudziarzy, w którym wzięli udział muzycy z terenów górskich oraz muzycy z Wielkopolski prezentujący tradycje muzyczne regionu, w którym swoją działalność etnograficzną rozpoczęli J. i M. Sobiescy.

W projekt wpisują się również towarzyszące wydarzenia kulturalne: prelekcja – wykład dr. Jacka Jackowskiego z Instytutu Sztuki Polskiej Akademii Nauk w Warszawie, która połączona z promocją towarzyszącego wystawie muzealnego wydawnictwa multimedialnego Sobiescy – zachowane w dźwiękach pod redakcją Anety I. Oborny, zawierającego 2 płyty z materiałami ze zbiorów fonograficznych i archiwów fonograficznych Instytutu Sztuki PAN w Warszawie, MLIM  w Szydłowcu i WFO w Łodzi oraz konkurs na audiowizualne nagranie etnomuzykologiczne Od fonografu do smartfona. Badacze tradycji muzycznych XXI wieku skierowany do młodzieży i dorosłych.

28 września 2018 r. w szydłowieckim zamku odbyła się wyjątkowa uroczystość. Muzeum Ludowym Instrumentów Muzycznych w Szydłowcu obchodziło Jubileusz 50-lecia. Wzięli w niej udział przyjaciele muzeum, samorządowcy, przedstawiciele świata kulturyi nauki z całej Polski oraz rodzina Jadwigi i Mariana Sobieskich, etnomuzykologów, którym poświęcona została jubileuszowa wystawa.  Po oficjalnym powitaniu gości odbyła się projekcja filmu jubileuszowego, który przedstawiał historię Muzeum i zmiany jakie przez ostatnie lata w nim zaszły. Rozmach w zakresie podejmowanych przez muzeum inwestycji i nowe perspektywy rozwoju znalazły także wymiar symboliczny: dyrektor Aneta Oborny zaprezentowała nowy logotyp muzeum, nawiązujący do architektury nowo powstającej siedziby administracyjno-edukacyjnej przy ulicy Kąpielowej oraz tradycyjnego instrumentarium muzycznego – dętych instrumentów pasterskich oraz harmonii. Były listy gratulacyjne i przemówienia. Marszałek Adam Struzik w swoim wystąpieniu nawiązał do 100 rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości, w którą wpisuje się wystawa jubileuszowa przygotowana przez muzeum. Zwrócił uwagę, iż Muzeum szydłowieckie wyrasta na placówkę o specjalnym znaczeniu, w czym pomaga mu właśnie poszerzona infrastruktura, będąca bazą dla podejmowania szerszych działań. Za wybitne zasługi oraz całokształt działalności na rzecz Województwa Mazowieckiego Marszałek Adam Struzik wyróżnił dyrektor Anetę Oborny Medalem pamiątkowym PRO MAZOVIA, zaś pracownikom Muzeum, którzy swoją pracą szczególnie przyczynili się do rozwoju instytucji wręczył dyplomy. Po raz drugi w historii wręczono honorowe wyróżnienia „CON PASSIONE”, które Muzeum przyznaje instytucjom i osobom w sposób szczególny przyczyniającym się do jej rozwoju. Odebrali je: Muzeum Narodowe w Kielcach, którego do 1975 r. Muzeum w Szydłowcu było oddziałem, Powiat Szydłowiecki, Miasto i Gmina Szydłowiec – gospodarz zamku, w którym Muzeum na swoją obecną siedzibą, prof. Zbigniew Jerzy Przerembski (konsultant naukowy Muzeum, etnomuzykolog, Kierownik Zakładu Muzykologii Systematycznej w Instytucie Muzykologii Uniwersytetu Wrocławskiego, ISPAN, członek Rady Muzeum przy Muzeum w Szydłowcu). Były też kwiaty i gratulacje. Dyrektor Aneta Oborny otrzymała Nagrodę ZASŁUŻONY DLA KULTURY POWIATU SZYDŁOWIECKIEGO z rąk starosty szydłowieckiego Włodzimierza Górlickiego. W swoim przemówieniu, kończącym część oficjalną uroczystości, dyrektor Aneta Oborny zwróciła uwagę na dorobek Muzeum i podziękowała wszystkim, którzy w ciągu 50 lat, wspomagali muzeum, a szczególnie tym, którzy wspierali je w ostatnim okresie dynamicznych zmian.        

Podczas uroczystości nie mogło zabraknąć akcentu muzycznego. W znanej stałym bywalcom Muzeum formule koncertu – turnieju, zmierzyło się ze sobą dwóch dudziarzy. Tomasz Kiciński z akompaniującymi na skrzypcach muzykami zaprezentował wielkopolską muzykę ludową oraz Piotr Majerczyk z rodziną przygrywającą muzykę podhalańską. Współzawodniczący ze sobą dudziarze przegrywali się na zmianę, zabrzmiały dudy, skrzypce, basy, piszczałki i śpiew. Wydarzeniem tego wieczoru, było otwarcie nowej wystawy czasowej „Sobiescy – zachowane w dźwiękach”, która została objęta patronatem honorowym Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego prof. dr hab. Piotra Glińskiego oraz Marszałka Województwa Mazowieckiego Adama Struzika. Otwarciu towarzyszyła promocja wydawnictwa multimedialnego pod tym samym tytułem, oraz wydawnictwa jubileuszowego 50 lat Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych w Szydłowcu.  Do zwiedzania przygrywała Kapela Braci Pańczaków, którzy prezentowali melodie ludowe charakterystyczne dla Polski centralnej – okolic Przysuchy, Rdzuchowa i Przystałowic. Na zakończenie goście zebrali się przy jubileuszowym torcie by wspólnie świętować pół wieku Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych w Szydłowcu.

 

MLIM

Opublikowano: 27 listopada 2018 07:56

Kategoria: Aktualności

Zdjęcia:

Wyświetleń: 92

Starostwo Powiatowe w Szydłowcu.

Realizacja: IDcom-jst.pl

logo Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji

Informacja o dofinansowaniu Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji

Projekt "Budowa strony internetowej Powiatu Szydłowieckiego dostosowanej do potrzeb osób niepełnosprawnych" współfinansowany przez Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji w ramach konkursu: Dofinansowanie budowy lub dostosowania stron internetowych podmiotów realizujących zadania publiczne do potrzeb osób niepełnosprawnych.